โครงการระบบท่อเพื่อส่งเคมีป้องกัน – กำจัดปลวก

โดย สมาคมผู้ประกอบกิจการกำจัดแมลง
หลักการและเหตุผล

            ในอดีตที่ผ่านมา การผลิตสารเคมีเพื่อใช้ป้องกันและกำจัดปลวก ผู้ผลิตได้คำนึงถึงคุณสมบัติของสารเคมีที่สามารถคงฤทธิ์อยู่ในดินได้ยาวนาน แค่ต่อมา มีผลงานสำรวจวิจัยพิสูจน์ให้เห็นว่า ความมีพิษของสารเคมีที่คงฤทธิ์ในดินนานๆ นั้น ก่อให้เกิดการแพร่กระจายของพิษลงสู่แม่น้ำลำคลอง อันเกิดจากการชะล้าง จนเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตอื่นๆ และปนเปื้อนทรัพยากรที่เป็นอาหารของมนุษย์ เคมีบางชนิดมีผลกระทบและทำลายสภาพแวดล้อมอย่างรุนแรง ดังนั้น ในปัจจุบัน การผลิตสารเคมีเพื่อใช้ป้องกันและกำจัดปลวก  ผู้ผลิตจึงต้องตระหนักถึงผลลัพธ์ของพิษสารเคมี อันอาจจะกระทบต่อคุณภาพชีวิตของมนุษย์ สัตว์และสภาพแวดล้อมเป็นสำคัญ จึงทำให้สารเคมีที่ผลิตขึ้นมาใหม่มีฤทธิ์รุนแรงกับปลวกในระยะเวลานั้น สลายตัวเร็วและมีความเป็นมิตรต่อสภาพแวดล้อม คือ ช่วยพิทักษ์สภาพแวดล้อมมิให้เกิดความเสียหาย กระแสความนิยมของการใช้สารเคมีที่มีคุณสมบัติเช่นนี้จึงสูงขึ้นๆ ประกอบกับได้มีการห้ามผลิตสารเคมีหลายชนิดที่มีความเป็นพิษต่อสภาพแวดล้อมสูง เช่น สารเคมีประเภท Chlorinated Hydrocarbons ผู้บริโภคจึงไม่สามารถเลือกใช้สารเคมีที่มีฤทธิ์ตกค้างยาวนานได้อีกต่อไป การใช้สารเคมีในระบบส่งลงท่อ และอัดสารเคมีเพิ่มเติมตามระยะเวลาที่กำหนด จึงเป็นทางเลือกใหม่สำหรับผู้บริโภคที่สามารถเลือกเวลาอัดสารเคมีให้คงฤทธิ์ได้อย่างต่อเนื่อง

วัตถุประสงค์

            เนื่องจากกระแสความนิยมของผู้บริโภคในการป้องกันและกำจัดปลวกโดยวิธีระบบวางท่อได้สูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำให้สมาคมผู้ประกอบกิจการกำจัดแมลงเล็งเห็นความสำคัญในการจัดมาตรฐานระบบวางท่อให้ถูกต้องอย่างเร่งด่วน ดังนั้น คณะกรรมการบริหารจึงได้มีการประชุมพิจารณาและมีมติแต่งตั้งคณะทำงานขึ้นมา เพื่อศึกษาข้อมูลและกำหนดรูปแบบมาตรฐานของระบบวางท่อ เพื่อให้ผู้ประกอบการได้ยึดถือปฏิบัติต่อไป โดยมาตรฐานดังกล่าวจะคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดที่ผู้บริโภคจะพึงได้รับและมีความปลอดภัยในการใช้สารเคมีต่อผู้อยู่อาศัยในอาคารและสิ่งแวดล้อมด้วย มาตรฐานดังกล่าวประกอบด้วย

1.       การใช้สารเคมี (ความเป็นพิษของสารเคมี) ที่เหมาะสม ซึ่งได้รับอนุญาตให้ใช้รับจ้างได้จากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข

2.       การเติมเคมี ต้องคำนึงถึงแรงอัดน้ำยาเคมีในสภาพการติดตั้งระบบที่แตกต่างกัน

3.       อุปกรณ์และท่อที่นำมาใช้ ต้องมีคุณภาพอย่างเหมาะสม

4.       ระยะเวลาและปริมาณการเติมสารเคมี ตลอดจนอายุการใช้งานของระบบท่อต้องมีมาตรฐาน

5.       การผสมผสานของระบบ pre-construction soil treatment และระบบท่อเพื่อป้องกันปลวกในระยะยาว

 วิธีการทดลอง

            ทดสอบและวัดอัตราการไหลของสารเคมีกำจัดปลวก ซึ่งมีน้ำเป็นส่วนประกอบหลัก โดยการอัดเข้าท่อตรงซึ่งทำจากท่อ PVC

รายละเอียดการทดลอง

            การทดลองครั้งนี้ได้ดำเนินการ ณ สถานนี่ของภาควิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กรุงเทพฯ ระหว่างปี 2546-2547

            เนื่องจากสารเคมีกำจัดปลวกมีราคาแพงและมีน้ำเป็นส่วนประกอบหลัก ดังนั้น ในการทดลองจะใช้น้ำแทนสารเคมีกำจัดปลวก โดยน้ำจะถูกอัดด้วยปั้มความดันสูงผ่านท่อตรงซึ่งทำจากท่อ PVC ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางด้านใน 5/8 นิ้ว (ชื่อขนาด nominal size 18 (1/2”) เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกเฉลี่ย (o.d.) 22±0.20 ที่ความยาว 20, 30 และ 40 เมตร ตามลำดับ ซึ่งท่อแต่ละท่อมีการติดตั้งหัวฉีดที่ทุก 50 เซนติเมตรของความยาวท่อโดยการอัดน้ำเข้าท่อ จะทำการทดสอบโดยการอัดน้ำเข้าที่ปลายท่อด้านเดียวและที่ปลายท่อทั้งสองด้าน (ข้อมูลอ้างอิง บริษัท อุตสาหกรรมท่อน้ำไทย จำกัด)

ขั้นตอนการทดลอง

            การทดลองแบบติดตั้งบนดิน

À   ติดตั้งอุปกรณ์โดยนำท่อ PVC ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางด้านใน 5/8 นิ้ว มายึดติดกับไม้ฝาโดยให้ระดับท่ออยู่สูง จากระดับพื้นดินเป็นระยะ 10 เซนติเมตร

1.       ทำการทดลองแบบอัดทางเดียว สำหรับความยาวท่อ 20 เมตร โดยการนำ High pressure pump มาสูบน้ำปริมาตร 100 ลิตร ที่ความดันในการอัด 15, 25 และ 35 psi จับเวลาที่ใช้ในการทดลอง บันทึกผล และสังเกตการณ์กระจายตัวของละอองน้ำที่ออกจากหัวฉีด

2.       ทำการทดลองแบบอัดสองทางสำหรับความยาวท่อ 20 เมตร โดยการนำ High pressure pump มาสูบน้ำปริมาตร 100 ลิตร ที่ความดันในการอัด 15, 25 และ 35 psi จับเวลาที่ใช้ในการทดลอง บันทึกผล และสังเกตการณ์กระจายตัวของละอองน้ำที่ออกจากหัวฉีด

3.       ทำการทดลองตามข้อ 1 และ 2 สำหรับความยาวท่อ 30 เมตร และ 40 เมตร ตามลำดับ

ผลการทดลอง

1.       การทดลองแบบติดตั้งบนดิน

 2.       การทดลองแบบติดตั้งใต้ทราย

ข้อสังเกต

1.       การกระจายตัวของน้ำที่ออกจากหัวฉีดที่ทุกความดัน มีการกระจายตัวอย่างทั่วถึงดี แสดงว่าที่ระยะห่าง 50 เซนติเมตรของแต่ละหัวฉีดมีความเหมาะสม

2.       เวลาที่ใช้ในการทดลองแบบติดตั้งบนดิน และทดลองแบบติดตั้งใต้ทราบให้ผลที่ใกล้เคียงกัน

3.       ผลการทดลองแบบอัดทางเดียวพบว่า แรงดันของเครื่องสูบน้ำสามารถอัดน้ำไหลออกที่หัวฉีดที่ระยะสูงสุด 24 เมตรเท่านั้น ดังนั้น ผลการทดลองที่ได้จึงใกล้เคียงกับผลการทดลองที่ 20 เมตร และที่ระยะทาง 40 เมตร จึงไม่เป็นต้องทำการทดลองอีกต่อไป เนื่องจากในทางปฏิบัติต้องเลือกระยะทางที่ทำให้สามารถไหลออกจากหัวฉีดได้ครบทุกหัวฉีด

4.       ผลการทดลองที่ระยะทางเท่ากัน ความดันที่น้อยจะใช้เวลาในการสูบน้ำนานกว่าความดันที่มาก ทั้งการทดลองแบบอัดทางเดียวและแบบอัดสองทาง

สรุปผลการทดลอง

1.       การติดตั้งหัวฉีดห่างกันเป็นระยะ 50 เซนติเมตร ให้ผลการกระจายตัวของน้ำอย่างทั่วถึง

2.       เวลาที่ใช้ในการทดลองแบบติดตั้งบนดินให้ผลไม่แตกต่างจากการทดลองแบบติดตั้งใต้ทราย

3.       การทดลองแบบอัดทางเดียว เหมาะสมกับระยะทางไม่เกิน 20 เมตร

4.       การทดลองแบบอัดสองทาง เหมาะสมกับระยะทางตั้งแต่ 20-40 เมตร เนื่องจากถ้าใช้แบบอัดสองทางกับระยะทางน้อยกว่า 20 เมตร จะทำให้น้ำออกจากหัวฉีดแรงมากเกินไป

ข้อกำหนดของสมาคมฯ จากผลการทดลอง

            การกำหนดหลักเกณฑ์ของงานระบบวางท่อเพื่ออัดสารเคมีป้องกันปลวก ดังที่ได้กล่าวมานั้น สมาคมผู้ประกอบกิจการกำจัดแมลง มีความมุ่งหวังที่จะให้ผู้ประกอบการเล็งเห็นความสำคัญและตระหนักในเรื่องมาตรฐานของงานที่ต้องปฏิบัติ ต่อไปนี้

1.       การติดตั้งระบบท่อต้องให้มีความมั่นคงถาวร สามารถใช้งานได้ยาวนาน และส่งเคมีได้อย่างทั่วถึง เมื่อการติดตั้งระบบท่อแล้วเสร็จ จะต้องมีระบบการอัดสารเคมีลงดิน preconstruction soil treatment เพื่อป้องกันปลวกในฐานรากของโครงสร้างอาคาร

2.       ระยะเวลาการอัดสารเคมีซ้ำหรือเพิ่มเติม ให้กระทำทุก 3 ปี และขอให้ละเว้นการใช้สารเคมีในปริมาณที่มากเกินไป อันอาจจะเป็นสาเหตุก่อให้เกิดการสะสมของสารเคมีในระดับที่เป็นอันตรายต่อผู้อยู่อาศัยในอาคารได้

3.       แบบผังการเดินท่อจะเป็นประโยชน์ และจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับเจ้าของสถานที่ทำบริการ เพื่อเก็บรักษาไว้ ในกรณีที่มีการว่าจ้างบริษัทผู้ประการอื่นมาดำเนินการอัดสารเคมีให้

มาตรฐานที่กำหนดขึ้นมานี้เพื่อให้ผู้ประกอบการได้ยึดถือ เป็นแนวทางปฏิบัติและสามารถทำงานต่อเนื่องกันได้ในโอกาสที่ต้องการอัดสารเคมีเพิ่มเติมในอนาคต และยังเป็นการเอื้ออำนวยโอกาสให้ผู้ประกอบการสามารถร่วมพัฒนาระบบให้ดี และสมบูรณ์แบบยิ่งขึ้น

การรับประกันผลงาน

            เมื่อติดตั้งระบบวางท่อและทดสอบการใช้งาน ตลอดจนดำเนินการอัดสารเคมีลงดิน (soil treatment) เสร็จเรียบร้อยแล้ว ผู้ประกอบการสมควรจัดทำหนังสือรับประกันผลงานให้กับลูกค้าเป็นระยะเวลา 3 ปี ตามหลักเกณฑ์ของสมาคมฯ และให้มีการตรวจสอบผลงานในระยะเวลารับประกันทุกๆ 6 เดือน โดยไม่คิดค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมแต่อย่างใด ทั้งนี้ ให้ระบุชื่อสถานที่ทำบริการและชื่อที่อยู่ของผู้ทำบริการ อย่างชัดเจนในหนังสือรับประกัน เพื่อให้ลูกค้าสามารถติดต่อได้เมื่อมีปัญหา พร้อมทั้งให้แนบแบบผังการติดตั้งระบบวางท่อไว้ด้วย

กิตติกรรมประกาศ

            สมาคมฯ ขอแสดงความขอบคุณภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ที่ให้ความสนใจร่วมมือ โดยมี รศ.ดร.ธัญญะ เกียรติวัฒน์ หัวหน้าภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล ผู้มอบหมายให้ ผช.ศร.ดร.ชวลิต กิตติชัยการ หัวหน้าโครงการฯ เป็นผู้ตรวจสอบและควบคุมการทดลอง และการทดลองครั้งนี้จะเป็นข้อมูลพื้นฐานนำไปสู่การทดลองที่ก้าวหน้ายิ่งขึ้นต่อไป อันจะเป็นประโยชน์ต่อผู้ประกอบการกำจัดแมลง ที่จะนำผลการทดลองไปใช้ให้งานบริการระบบท่อเพื่อส่งเคมีป้องกัน-กำจัดปลวก เป็นมาตรฐานเดียวกัน

ภาคผนวก

มาตรฐานการติดตั้งระบบกำจัดปลวกแบบหัวฉีดยึดติดกับคาน

อุปกรณ์ที่ใช้ติดตั้ง

            ท่อ : ท่อพีวีซีแข็งสำหรับใช้เป็นท่อน้ำดื่ม แบบปลายท่อธรรมดา มีสีฟ้า
                        วัสดุ                   Poly Vinyl Chloride (PVC)
                        ขนาด                 18 มม. (1/2 นิ้ว)
                        มาตรฐาน            มอก.
            ข้อต่อตรง : พีวีซีแข็งสำหรับใช้เป็นอุปกรณ์ข้อต่อท่อน้ำดื่ม มีสีฟ้า
                        วัสดุ                   Poly Vinyl Chloride (PVC)
                        ขนาด                 18 มม. (1/2 นิ้ว)
                        มาตรฐาน            มอก.
            ข้อต่อ 90 องศา : พีวีซีแข็งสำหรับใช้เป็นอุปกรณ์ข้อต่อท่อน้ำดื่ม มีสีฟ้า
                        วัสดุ                   Poly Vinyl Chloride (PVC)
                        ขนาด                 18 มม. (1/2 นิ้ว)
                        มาตรฐาน            มอก.
            ข้อต่อ 3 ทาง 90 องศา : พีวีซีแข็งสำหรับใช้เป็นอุปกรณ์ข้อต่อท่อน้ำดื่ม มีสีฟ้า
                        วัสดุ                   Poly Vinyl Chloride (PVC)
                        ขนาด                 18 มม. (1/2 นิ้ว)
                        มาตรฐาน            มอก.
            กาวต่อท่อ :
                        ชนิด                  น้ำยาประสานท่อพีวีซีแข็ง และข้อต่อท่อพีวีซีแข็ง สีฟ้า ประเภทใช้กับท่อรับความดัน
                        มาตรฐาน            มอก.
            วาล์ว (หัวฉีด) :
                        ชนิด                  มินิสเปรย์ กระจาย 180 องศา (ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางของรูด้านประมาณ 2±0.10 มม.
            กิ๊บรัดท่อ : พีวีซีแข็งสำหรับใช้เป็นอุปกรณ์ยึดท่อรับความดัน มีสีฟ้า
                        วัสดุ                   Poly Vinyl Chloride (PVC)
                        ขนาด                 1/2 นิ้ว
            สกรูยึดกิ๊บรัดท่อ
                        วัสดุ                   สแตนเลส
                        ขนาด                 3.5 x 25 มม.


การติดตั้ง

1. ติดตั้งท่อโดยใช้สกรูและกิ๊บรัดท่อยึดเข้ากับด้านในของคานคอดิน โดยยึดให้อยู่ใต้ระดับหลังคาน 10-15 ซม.
2. ติดตั้งหัวฉีดมินิสเปรย์ห่างกัน 50 เซนติเมตร
3. ติดตั้งกิ๊บรัดท่อทุกระยะ 1.00 เมตร

ตัวอย่างการคำนวณการใช้อุปกรณ์กับท่อความยาวต่างๆ

ท่อยาว 20 เมตร   ติดตั้งหัวฉีดทุก 50 ซม. รวม 40 – 41 หัว        ติดตั้งกิ๊บรัดท่อทุก 1.00 เมตร รวม 21 – 22 ตัว
ท่อยาว 30 เมตร   ติดตั้งหัวฉีดทุก 50 ซม. รวม 60 – 61 หัว        ติดตั้งกิ๊บรัดท่อทุก 1.00 เมตร รวม 31 – 32 ตัว
ท่อยาว 40 เมตร   ติดตั้งหัวฉีดทุก 50 ซม. รวม 80 – 81 หัว        ติดตั้งกิ๊บรัดท่อทุก 1.00 เมตร รวม 41 – 42 ตัว 

    ดูรายละเอียดของท่อเพิ่มเติม