|
วงจรชีวิตการเกิดโรคมาลาเรีย
จากที่เคยได้นำเสนอกันไปแล้วว่าโรคมาลาเรียเกิดจากยุงก้นปล่องเป็นพาหะ
โรคมาลาเรียเป็นโรคที่คนไทยรู้จักกันมานานแล้ว
ยุงก้นปล่องเป็นยุงที่อาศัยอยู่ตามแหล่งน้ำไหลชอบอาศัยอยู่ในสภาพภูมิอากาศแบบร้อนชื้น
หรือภูมิอากาศของประเทศเรานั่นเอง
จากสถิติที่ได้ทำบันทึกไว้พบว่าจังหวัดที่พบผู้ป่วยมาก ได้แก่ ตาก สุราษฎร์ธานี
กาญจนบุรี ยะลา จันทบุรี เป็นต้น
จะเห็นได้ว่าจังหวัดที่พบการระบาดของโรคมาลาเรียมากนั้นจะเป็นจังหวัดที่มีสภาพป่าที่มีความสมบูรณ์อยู่หรือเป็นป่าทึบนั่นเอง
วงจรชีวิตของโรคมาลาเรีย
การติดเชื้อมาลาเรีย
เริ่มเมื่อยุงที่ติดเชื้อ
Plasmodium
falciparum
มากัดมนุษย์และปล่อยเชื้อมาลาเรียระยะ
sporozoite
เข้าสู่กระแสเลือด
1
จากนั้นเชื้อระยะ sporozoite จะเข้าสู่เซลล์ตับ (hepatocyte)
2
เพื่อเจริญเติบโตและแบ่งตัว (asexual multication)
จนได้เซลล์เล็กๆจำนวนมากมาย ซึ่งเรียกว่า merazoite
และเรียกเชื้อระยะนี้ว่า schizont
3
เมื่อเชื้อระยะ schizont แตก
4
จะปลดปล่อย merozoite จำนวนมากมายเข้าสู่กระแสเลีอด
5
merozoite จะรุกรานเข้าสู่เซลล์เม็ดเลือดแดง
เจริญเติบโตเป็นเชื้อระยะ ring form, trophozoite และ
schizont ซึ่งภายในมี merozoite
จำนวนมากมาย เมื่อ schizont
เจริญเติบโตเต็มที่จะแตกและปลดปล่อย merozoite จำนวนมากมาย
จากนั้น merozoite เหล่านี้
6
จะรุกรานเข้าสู่เซลล์เม็ดเลือดแดงอีกครั้งและดำเนินวงจรชีวิตในกระแสเลือด (erythrocytic
cycle) ต่อไป อย่างไรก็ตาม
จะมีเชื้อบางส่วนที่จะพัฒนาเป็นเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้และเพศเมีย
7
เมื่อยุงก้นปล่อง (Anopheles) กัดมนุษย์ที่ติดเชื้อมาลาเรีย
ก็จะได้รับเชื้อระยะเซลล์สืบพันธุ์เข้าไป
8
เซลล์สืบพันธุ์ดังกล่าวจะปฏิสนธิกลายเป็น zygote
ภายในทางเดินอาหารส่วนกลาง (midgut) ของยุง
9 จากนั้น
zygote จะพัฒนาต่อไปเป็นเชื้อระยะ ookinete
10
ซึ่งจะไชทะลุผนังของทางเดินอาหารกลายเป็น oocyst
ซึ่งภายในมีเชื้อระยะ sporozoite เมี่อ oocyst
เจริญเติบโดเต็มที่แล้วจะปลดปล่อยเชื้อระยะ sporozoite
ซี่งจะเคลี่อนที่เข้าสู่ต่อมน้ำลายของยุง และเมี่อยุงกัดมนุษย์ เชื้อระยะ
sporozoite ก็จะถ่ายทอดเข้าสู่ร่างกายมนุษย์ต่อไป
ในปัจจุบันนี้ วิวัฒนาการทางการแพทย์ก้าวหน้าขึ้น
ทำให้เราทราบว่าไข้มาลาเรียเกิดจากเชื้อปรสิต สกุล
Plasmodium 4 ชนิดได้แก่ falciparum, vivax, ovale
และmalaria โดย falciparum และ
malaria จะทำลายเซลล์เม็ดเลือดแดงทุกระยะ แต่ vivax,
ovale นั้น
จะฆ่าเฉพาะเซลล์เม็ดเลือดแดงที่ยังเจริญเติบโตไม่สมบูรณ์เท่านั้น
โดยเชื้อที่มีความสำคัญในบ้านเรามี 2 ชนิด คือ Plasmodium
falciparum กับ Plasmodium vivax
ตามธรรมชาติ
ที่มา
: http://encyclopedia.learn.in.th
|
